Εκκλησίες

ekkisies

Παρακάτω ακολουθούν μερικές από τις πιο αξιόλογες εκκήσίες του νησιού.

Πατήστε στους παρακάτω συνδέσμους για γρήγορη πλοήγηση:

Παναγία Κρήνα | Άγιοι Απόστολοι | Άγιος Ισίδωρος | Παλιός Ταξιάρχης Μεστών | Μητροπολιτικός Ναός Χίου 

 

Παναγία Κρήνα

krinaΟ ναός της Παναγίας Κρήνας, στους Βαβύλους, κατασκευάστηκε στα τέλη του 12ου αι. Κτήτορες του αρχικού ναού ήταν ο Ευστάθιος Κοδράτος και η σύζυγός του Ειρήνη Δούκαινα Πεπαγωμένη που ανήκαν στον κύκλο της αυλής της Κωνσταντινούπολης και διακόσμησαν τον ναό με τοιχογραφίες.

Διασώζεται ακόμα εντός του ναού τοιχογραφικός διάκοσμος άλλων πέντε διαφορετικών εποχών (αρχές 14ου αι., 15ου αι., 16ου αι.,18ου αι., και 19ου αι.).

Με τον καταστροφικό σεισμό του 1881 κατέρρευσε το ημισφαιρικό τμήμα του τρούλου του κυρίως ναού καθώς και ο τρουλίσκος του νάρθηκα, οι οποίοι ανακατασκευάσθηκαν στην συνέχεια.
Ο ναός της Παναγίας Κρήνας ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο των "νησιώτικων" οκταγωνικών ναών και μιμείται σε περιορισμένο μέγεθος το καθολικό της Νέας Μονής.

Αποτελείται από τον κυρίως ναό, εσωνάρθηκα και τον ερειπωμένο σήμερα εξωνάρθηκα. Ο κυρίως ναός και ο εσωνάρθηκας είναι σύγχρονοι και κατασκευάστηκαν στα τέλη του 12ου αι., ενώ ο εξωνάρθηκας προστέθηκε πολύ αργότερα κατά τον 18ο αι. Στο μεγαλύτερο μέρος του, το εσωτερικό καλύπτεται από τοιχογραφίες του 12ου αι.

Κατά το 1968 στερεώθηκε και επισκευάστηκε η στέγη, ενώ το 1983 έγιναν στερεωτικές εργασίες στον δυτικό τοίχο του εξωνάρθηκα και επί μέρους εργασίες στην στέγη του ναού. Τα έτη 1988 και 1995 πραγματοποιήθηκαν διερευνητικές τομές στα θεμέλια του ανατολικού τμήματος του ναού. Από το 1981 έως το 1984 αποτοιχίσθηκαν οι μεταγενέστερες φάσεις τοιχογραφιών που κάλυπταν όλο το εσωτερικό και αποκαλύφθηκε η αρχική φάση του 12ου αι. Τμήμα των αποτοιχισμένων τοιχογραφιών έχει συντηρηθεί (μερικές εκτίθενται), ενώ στις υπόλοιπες συνεχίζεται η συντήρηση.

Αποτοιχισμένες τοιχογραφίες δώδεκα προφητών που ανήκουν στην δεύτερη φάση διακόσμησης βυζαντινής εποχής του ναού (14ου αι.) εκτίθενται στο Βυζαντινό Μουσείο Χίου (Μετζητιέ Τζαμί). Ακόμη, στο Βυζαντινό Μουσείο Χίου εκτίθενται αποτοιχισμένες τοιχογραφίες, οι οποίες προέρχονται από την τοιχογράφηση του ναού που έγινε το έτος 1734 από το ζωγράφο Μιχαήλ Χωματζά.
Ο ναός παραμένει κλειστός για το κοινό και ανοίγει μόνο κατά τη θερινή περίοδο από Τρίτη έως Σάββατο από τις 08:00 έως τις 14:00 ή κατόπιν συνεννόησης στο τηλ. 22710 44238 και 22710 44738.

 

Άγιοι Απόστολοι

agioi-apostoloiΟ Ναός των Αγίων Αποστόλων, στο Πυργί, ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο των "νησιώτικων" οκταγωνικών ναών. Αποτελεί μικρό αντίγραφο του καθολικού της Νέας Μονής και είναι ένα άριστα διατηρούμενο βυζαντινό μνημείο.

Εξωτερικά φέρει πλούσιο κεραμικό διάκοσμο (οδοντωτές ταινίες, φιαλοστόμια, πλίνθινα τόξα). Εσωτερικά ο ναός είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες του Αντωνίου Δομεστίχου Κυνηγού του Κρητός, του έτους 1665.

Μια επιγραφή πάνω από την κεντρική είσοδο του ναού αναφέρει ότι ο ιερομόναχος Συμεών, μετέπειτα Μητροπολίτης Χίου, ανήγειρε "εκ βάθρου" τον ναό στα 1564. Πιθανότατα πρόκειται για μια ανακαίνιση του ναού.

Τα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά στοιχεία του ναού, μας οδηγούν σε μια χρονολόγηση ανέγερσής του στα μέσα του 14ου αι.

Το μνημείο είναι ανοικτό για όσους επιθυμούν να το επισκεφθούν  από Τρίτη έως Σάββατο από τις 08:00 έως τις 15:00, ενώ λειτουργείται μία μόνο φορά το χρόνο, στις 29 Ιουνίου, ημέρα μνήμης των Αγίων Πέτρου και Παύλου. 

 

Άγιος Ισίδωρος

ag-isidorosΗ παλαιοχριστιανική βασιλική του Αγίου Ισιδώρου, στη συνοικία Λέτσαινα, βόρεια της πόλης της Χίου, κτίστηκε στα μέσα του 5ου αι. μ.Χ., επί προγενεστέρου ρωμαϊκού κτίσματος.

Σύμφωνα με ανασκαφές της 3ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, έχουν διαπιστωθεί 5 επάλληλες οικοδομικές φάσεις στο χρόνο της: στην α΄ φάση ο ναός κατασκευάσθηκε ως τρίκλιτη βασιλική με πεταλόσχημη κόγχη, ενώ στην β΄ φάση ήταν επίσης τρίκλιτη βασιλική, μα ημικυκλική κόγχη.

Στην γ΄ φάση που χρονολογείται στα μέσα του 6ου αι. η βασιλική διευρύνθηκε και απέκτησε μεγάλες διαστάσεις. Στην δ΄ φάση ο ναός έγινε σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο, ο οποίος καταστράφηκε από σεισμό το 1389. Στην τελευταία φάση προστέθηκε στο μέσον του βορείου τοίχου μιναρές. Τέλος, ο καταστρεπτικός σεισμός του 1881 μετέβαλε το ναό σε ερείπια.

Τμήμα των λειψάνων της παλαιοχριστιανικής βασιλικής καλύπτεται σήμερα από μεταγενέστερο, σχετικά μικρό ναό, ο οποίος φέρει χαμηλή οριζόντια τσιμεντένια οροφή. Διασώζονται ψηφιδωτά δάπεδα τριών οικοδομικών φάσεων (από τα μέσα του 5ου αι. έως τα μέσα του 6ου αι.) με γεωμετρικά μοτίβα, καθώς και πολλά γλυπτά αρχιτεκτονικά μέλη.

Στο εσωτερικό του ναού υπάρχει υπόγεια θολωτή κρύπτη όπου άλλοτε φυλάσσονταν τα λείψανα του Αγ. Ισιδώρου και της Αγ. Μυρόπης που μαρτύρησαν στην Χίο κατά την πρώτη χριστιανική περίοδο. Η πρώτη ανασκαφική έρευνα στο χώρο ξεκίνησε από τον Γ. Σωτηρίου το 1918 και συνεχίστηκε από τον Α. Ορλάνδο το 1928. Το καλοκαίρι του 1981 και 1982 πραγματοποιήθηκε νέα ανασκαφική έρευνα από την 3η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. 

 

Παλιός Ταξιάρχης Μεστών

Η εκκλησία του Παλιού Ταξιάρχη, μέσα στο Μεσαιωνικό φρουριακό οικισμό των Μεστών, είναι μία μονόκλιτη καμαροσκέπαστη βασιλική, η οποία το 1714 έγινε δίκλιτη. Στο παλιό τμήμα του ναού υπάρχουν τυφλά αψιδώματα με διακοσμητικά φιαλοστόμια και η κυκλική κόγχη του ιερού, ενώ το βόρειο κλίτος στεγάζεται με σταυροθόλια.

Αξίζει να προσέξει κανείς τις αξιόλογες τοιχογραφίες που έχουν αποκαλυφθεί, καθώς και το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού, με πολλές παραστάσεις από την παλαιά και την καινή Διαθήκη, έργο του 1833, το οποίο αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της υψηλής τοπικής ξυλογλυπτικής Τέχνης.

 

Μητροπολιτικός Ναός Χίου

mitropoli

Η Μητρόπολη της Χίου (Άγιοι Βίκτωρες) δεσπόζει επιβλητική και μεγαλοπρεπής στο κέντρο της πόλης, δίπλα στη βιβλιοθήκη Κοραή. Είναι αφιερωμένη στη μνήμη των τριών μαρτύρων, Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου που γιορτάζουν στις 11 Νοεμβρίου, ημέρα που συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσης της Χίου από τους Τούρκους (11η Νοεμβρίου 1912).

Στη θέση της Ιεράς Μητρόπολης υπήρχε παλαιότερη εκκλησία που είχε κτισθεί από τους Γενουάτες, στη μνήμη του Αγίου Βίκτωρος, μόλις κατέλαβαν τη Χίο.

Στο Λατινικό κώδικα, η εκκλησία αυτή αναφέρεται ως: "TEMPLUM S. VICTORES IN APLOTARIA". Από αυτή τη λατινική ονομασία έχει επικρατήσει να ονομάζει ο λαός και τους τρεις αγίους "Αγίους Βίκτωρες".

Ο Γενουατικός ναός πυρπολήθηκε από τους Τούρκους, κατά τη σφαγή του 1822. Ξανακτίσθηκε σε ρυθμό βασιλικής και ανακηρύχθηκε ως Μητροπολιτικός ναός της Χίου το 1838, μετά την ολοσχερή καταστροφή που είχε υποστεί η πόλη και οι εκκλησιές της. Καταστράφηκε ξανά, κατά το φοβερό σεισμό του 1881 που ισοπέδωσε το νησί και ξανακτίσθηκε το 1888, σε βυζαντινό ρυθμό.

Μέσα στο ναό μπορεί κανείς να προσέξει ιδιαίτερα το κιβώτιο της Αγίας Τράπεζας, ρωσικής τεχνοτροπίας, καθώς και άλλα πολύτιμα σκεύη και αντικείμενα. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η λειψανοθήκη του Πρωτομάρτυρα της Χίου, αγίου Ισιδώρου (251 μ.Χ.) που επεστράφη στη Χίο, από τη Βενετία, το 1967. Επίσης, σε ιδιαίτερη προσθήκη φυλάσσεται αρχιερατική στολή του Μητροπολίτη Πενταπόλεως Αγίου Νεκταρίου, ο οποίος εκάρη μοναχός στη Νέα Μονή.

Από τα υπόλοιπα ξεχωρίζουν η Μίτρα του Χιώτη εθνομάρτυρα, Μητροπολίτη Ανδριανουπόλεως, Δωροθέου Πρωϊου, ο οποίος απαγχονίστηκε στην Κωνσταντινούπολη με τον Ιερομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε', το 1821.

Αξιοπρόσεκτη επίσης είναι η βοτσαλωτή αυλή (λιλαδωτό) με τα θαυμάσια σχέδια (πρωτοχριστιανικές παραστάσεις, παραδείσια τοπία, γεωμετρικά σχήματα κλπ.), φτιαγμένη με παραδοσιακή τοπική τεχνοτροπία, η οποία απαντάται σε πολλά αρχοντικά του νησιού και μαρτυρεί το μεράκι, αλλά και την ευλάβεια των τεχνιτών της εποχής.

Αρχειακό Υλικό

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της πρώην Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χίου πατώντας εδώ.

Για την ιστοσελίδα "100 Χρόνια Χίος Ελευθέρα", πατήστε εδώ.

Το Chios.gr είναι η επίσημη τουριστική ιστοσελίδα της Χίου και λειτουργεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου - Περιφερειακής Ενότητας Χίου με σκοπό την παροχή πληροφοριών σχετικών με τους τουριστικούς προορισμούς του νησιού, τα αξιοθέατα, τις παραλίες, τις δραστηριότητες και πολλά ακόμα!

Δεν επιτρέπεται η αναπαραγωγή ολόκληρου ή μέρους της ιστοσελίδας, χωρίς έγγραφη άδεια από την Π.Ε. Χίου.

greece

mygreece

Διαβάστε για τη Χίο στο
Χίος

pvaigaiou

pou-na-meinete

Επικοινωνία: Τμήμα Τουρισμού Περιφερειακής Ενότητας Χίου | Τηλέφωνα : 22713-50514 & 22713-50516 | FAX: 22713-50517 | Emailtourismos@chios.pvaigaiou.gov.gr